SKANSEN KOLEJOWY W KOŚCIERZYNIE
"Skansen Parowozownia Kościerzyna" to jedyne w Polsce północnej Muzeum
Kolejnictwa znajdujące się na obrzeżach miasta Kościerzyna, w którym to jest jedną z
największych atrakcji.
Historia tego muzeum sięga dziewiętnastego wieku, jednak dokładana data rozpoczęcia
działalności parowozowni przekształconej 1 listpada 1992 roku Skansen PKP Kościerzyna
nie jest znana. Za pierwszy rok działalności parowozowni uznaje się rok 1885, ponieważ
wtedy w Kościerzynie zagościła kolej, a tym samym w myśl zasad obowiązujących
ówcześnie w Kolejach Pruskich wzniesiono parowozownię zwrotną o nazwie Berent. Nazwą
tą określano węzeł do roku 1920, czyli do czasu wyzwolenia z niewoli i przejęcia
węzła przez polską załogę. Czas ten jest także czasem zmiany nazwy na obecną:
Kościerzyna.
W owym czasie parowozownia była typu wachlarzowego z ręczną obrotnicą, co powodowało,
że mogła obsługiwać jedynie lekkie parowozy. Pod koniec lat 20tych ubiegłego wieku
zaczęto budowę magistrali węglowej, której trasa przebiegała przez węzeł
kościerski. Konieczne stało się wtedy rozebranie istniejącej do tego czasu hali i
odbudowanie większej. Jednocześnie ręczna obrotnica została zastąpiona elektryczną.
Modernizacje te spowodowały możliwość obsługi także dużych i ciężkich parowozów.
W czasach międzywojennych parowozownia nie stanowiła jednostki samodzielnej: do roku
1938 podlegała jednostce gdyńskiej, a następnie pod Polsko-Francuskie Towarzystwo
Kolejowe, które przejęło w tym czasie eksploatację magistrali węglowej.
Wybuchła II Wojna Światowa. 1 listopada 1939 roku przywrócono węzłowi dawną nazwę
Berent i podporządkowano go lokomotywowni Oanzig Vof. Ten okres trwał do czasu
wyzwolenia Kościerzyny spod okupacji niemieckiej tj. do 8 marca 1945 roku. W roku
później zostały odbudowane zniszczenia jakich dokonała wojna i uruchomiono
parowozownię jako stację trakcyjną. Od lutego 1948 roku była to Parowozownia
Pomocnicza Kościerzyna i jako taka podlegała do roku 1977 Gdyni. Kolejne okresy to
1977-1983, w którym podlegała pod Zajączkowo Tczewskie, a następnie czas samodzielnej
działalności pod szyldem lokomotywowni II klasy. Zlikwidowana została 1 kwietnia 1991
roku.
Obecnie muzeum posiada jedną z najcenniejszych kolekcji zabytkowych parowozów w Europie.
Ekspozycja obejmuje prawie 50 lokomotyw i wagonów. Tyleżsamo oczekuje na renowację na
pobliskiej bocznicy. Najstarsze eksponaty wśród parowozów to lokomotywy z 1915 i 1919
roku. Najstarszym zaś eksponatem w ogóle jest wagon kolejowy z 1898 roku. Równie cennym
i niezwykle interesującym eksponatem jest nadzwyczaj długa lokomotywa mierząca 25
metrów. Jej długość sprawiał, że nie mieściła się ona na polskich obrotnicach.
Ciekawostką jest to, iż owa lokomotywa wyprodukowana została w... Polsce, a dokładniej
w zakładach Cegielskiego w Poznaniu. Do dziś zachował się jeden z trzech
wyprodukowanych egzemplarzy.
Skansen jest dla niektórych odwiedzających turystów spełnieniem marzeń. Do lokomotyw
można wsiąść i poczuć się choć przez chwilę jak ówczesny maszynista. |
|